Pierre Carrière

Concept & copy, schrijver

Tag: rouw

Spaak: fragment 4

Tot de lancering van mijn boek Spaak op 21 mei, zal ik elke week een fragment plaatsen op deze plek. De eerste twee stukken waren uit Hoofdsuk 1 en gingen over het dementeren van mijn moeder. Het derde stuk was wat vrolijker. In de hoofdrol mijn twee zoontjes en mijn tuinhuisje, van waaruit Spaak geschreven is. Deze week een passage uit een van de elf ‘dagboekhoofdstukken’. Hierin lees ik in mijn tuinhuis in de dagboeken die ik vijf jaar eerder bijhield in mijn burn-out. In dit fragment zat ik ongeveer een maand ‘burned-out’ thuis. De cursieve teksten zijn letterlijke citaten uit mijn dagboek uit 2003.

Op maandag 27 oktober is het tijd voor spoedoverleg met Linda. Na een ‘depressie’ van enkele dagen moet er iets gebeuren. Ik besluit de huisarts te bellen. Ik krijg hem te pakken en om twintig minuten over twaalf ben ik aan de beurt. In het spoedspreekuur.

Bij de huisarts waren er drie wachtenden voor mij: stress, paniek! Ik voelde me heel slecht. Het feit dat ik in veilige haven was, kalmeerde me uiteindelijk. Ik bekeek een blaadje, maar las niets. Ik staarde en bladerde om niet al te zonderling over te komen bij mijn medewachtenden. En om rustig te blijven. Eenmaal aan de beurt, brak ik. Dwars doormidden zeg maar. Huilend, hortend en stotend vertelde ik mijn relaas. Over de paniek en de depressieve shit van de afgelopen dagen. Over de oorzaken: pa, ma, het werk, de kinderen, zelfs mijn gescheurde kniebanden. Ze kwamen allemaal voorbij. Het praten ging lastig vanwege het ongecontroleerde huilen. Ik kan het gewoon niet goed, dat huilen. Ook nu leek het of ik het voor de eerste keer deed. Geen enkel spoor van ervaring, routine of techniek. Mijn huisarts bleef uiterst rustig.

‘Je bent af en toe je perspectief kwijt,’ zei hij met zijn kalme bromstem. ‘Maar we gaan er wat aan doen, we gaan aan de oplossing werken,’ vervolgde hij met een piepklein en geruststellend glimlachje. ‘Je krijgt medicijnen voor als de paniekaanvallen te erg worden, als het teveel raast in je hoofd. En het lijkt me goed als je eens met een psycholoog gaat praten.’ Ik kreeg de briefjes mee voor beide zaken en vertrok met een betraand gezicht. De wachtkamer was leeg.

Thuis vertel ik, wederom huilend, mijn verhaal aan Linda. Ik voel me opgelucht, we gaan aan een oplossing werken! Het ‘kwijt zijn van perspectief’ houdt me nog een tijdje bezig:

Raar hoor. Ik heb een wereldvrouw. Twee bloedjes van gezonde kinderen. Een florerend eigen bedrijf in een vak dat ik hartstikke leuk vind. Geen financiële zorgen. Twee superbroers. Een berg goede vrienden, met voor elke situatie wel een uiterst geschikte vriend. Toch, in mijn slechte momenten helpt het niet om eraan te denken. Dan sta ik er helemaal alleen voor. Ik voel nu in al mijn vezels de waarheid van het cliché ‘je komt alleen op de wereld en je gaat er alleen weer af’.

Het verwerken van verdriet is een veel terugkerend onderwerp in mijn dagboek. Mijn ouders hebben mij niet leren rouwen. Mijn vader wilde nooit met mij praten over zijn ziekte. Wanneer ik eens een poging ondernam, reageerde hij geïrriteerd en veranderde resoluut van onderwerp. Een paar jaar later wilde mijn moeder haar kinderen niet belasten met haar verdriet rond de dood van mijn vader. Zoals ik er nu naar kijk, is dat verkeerd geweest. Voor haar en voor ons. Ik had op jonge leeftijd kunnen ervaren hoe heftig het leven kan zijn. Toen mijn opa in januari 1985 overleed – na twee weken coma als gevolg van een hersenbloeding op tweede kerstdag – hoefden mijn broer en ik van mijn moeder niet mee naar de begrafenis. We waren immers nog maar kinderen, het zou te confronterend voor ons zijn. Mijn broer was 20, ik was 18.

SPAAK komt eraan

In mei komt mijn tweede boek uit: Spaak. Het is een autobiografische roman over een burn-out die me in 2003 overviel. Vijf jaar later kijk ik vanuit mijn tuinhuisje aan de rand van de stad terug op die periode. In de secretaire van dat huisje liggen vijf schriften, die tezamen het dagboek vormen dat ik eind 2003, begin 2004 bijhield. In 11 hoofdstukken citeer ik uit dat dagboek, zodat de lezer eigenlijk het proces van vastlopen en opkrabbelen meebeleeft. Deze hoofdstukken worden afgewisseld met 14 korte verhaaltjes over de tuin en zijn huisje. Vanuit deze oase van rust kijk ik naar het hectische leven buiten de poort van het tuinencomplex. Ik houd me bezig met grasmaaien, oploskoffie zetten, houthakken, vogels kijken en andere luchtige zaken. En daar schrijf ik over. Deze mix van verhalen maakt het boek contrastrijk. Daarnaast ontstaat een enigszins luchtig verhaal over een zwaar onderwerp.

De lezer krijgt inzicht in de oorzaken van de burn-out, ervaart hoe het is om een paar maanden ‘thuis te zitten’, volgt het proces van herstel dat met vallen en opstaan verloopt, fietst mee op mijn dagelijkse tochtje, maakt sessies bij een psycholoog, haptonoom en natuurgenezer mee en leest over mijn gestoei met veranderen en accepteren. Over mislukte rouwverwerking, pijn vermijden en het losmaken van jeugd en ouders. En over mijn zelfinzicht dat in de jaren na de burn-out steeds duidelijker vormen aanneemt.

Spaak is geen zelfhulpboek met (algemene) tips & tricks. Maar dat wil niet zeggen dat de lezer er niet wat van kan leren. Integendeel. Het is het pure en ware verhaal van iemand die zich inmiddels kwetsbaar durft op te stellen. Die kijkt naar hoe het is. Die niet meer degene is die hij graag wil zijn of moet zijn, maar die stukje bij beetje wordt wie hij is. Die zijn tegenstrijdigheden en valkuilen ziet, maar ook zijn kracht en mogelijkheden. En beseft dat hij daar de rest van zijn leven op gezette tijden mee zal stoeien. Maar wel heel bewust.

Spaak begint met een citaat uit een boek dat mijn oudoom Lou schreef in 1933. In zijn boek ‘Een zwerver van zee tot zee’ beschrijft hij zijn jarenlange voettochten over de hele wereld, op zoek naar waarheid. Op pagina 71 schrijft hij:

Een mens die de moeilijkheden ontloopt, wordt telkens weer voor dezelfde problemen gesteld die steeds dieper ingrijpen in zijn bestaan tot hij zijn zwakheid overwint of zich verliest in de chaos van het leven.

De komende weken zal ik op dit weblog enkele passages uit Spaak publiceren. Ik houd jullie op de hoogte!

Mogelijk gemaakt door WordPress & Thema gemaakt door Anders Norén